وضعیت امروزی مسئله ی وجودخداکلاتحت سیطره ی تفکرایمانوئل کانت واگوست کنت است .آرای این دوتقریبا به همان حدو اندازه متفاوت ازیکدیگرند که دو رای فلسفی ممکن است باشد.                                                               


بااین همه فلسفه نقادی کانت وفلسفه تحصلی کنت بایکدیگراین وجه اشتراک رادارند که درهردو مفهوم معرفت به معرفت علمی تنزل یافته وخودمفهوم معرفت علمی نیزبه نوعی معقولیت که فیزیک نیوتن فراهم اورده نزول کرده است.بدین سان فعل دانستن به معنای شرح نسبت های محسوس میان حقایق مفروض برحسب نسبت های ریاضی است .لذاهرطورکه بنگریم هیچ واقعیت مفروضی مابازای تصورماازخدانیست .ازانجاکه خدامتعلق معرفت تجربی نیست پس تصوری ازاونداریم .درنتیجه خداموضوع معرفت نیست وامرموسوم به الهیات عقلی صرفابیهوده گویی است .دکارت ولایب نیتس ازجهت عالم علوم طبیعی بودن نظام مابعدالطبیعه ای ازخودنداشتند.درست همان گونه که اگوستین وتوماس اکوئینی مجبور بودندروش فکری خویش راازیونانیان وام گیرند دکارت ولایب نیتس هم می بایست روششان راازفیلسوفان مسیحی سابق برخوداخذکنند .ازاینجاست که باانبوهی ازتعابیر مدرسی دراثاردکارت لایب نیتس اسپینوزاوحتی لاک روبرو می شویم .                                                    اصل متعالی معقولیت طبیعت نزدهمه ی انان حتی خودنیوتن صانع طبیعت یعنی خداست.    (برگرفته ازکتاب خداوفلسفه نوشته ی اتین ژیلسون ترجمه شهرام پازوکی)